Zelfherstellend vermogen van het lichaam

De Body Awareness Therapy (BAT) is een behandelmethode waar je door bewegingen bewust wordt van hoe het zenuwstelsel van het lichaam reageert. Je traint de figuurlijke rem van het zenuwstelsel, waardoor het lichaam opnieuw leert diep te ontspannen en het zelfherstellend vermogen aan te spreken.

Een balans van het zenuwstelsel

De BAT methode leer de patiënten het lichaamsbewustzijn te versterken. De focus van de methode is gericht op de lichaamsfuncties, wat je denkt, voelt, gedrag en houding. De methode heeft als doel, door bewuste ervaringen en het onderzoeken van lichaamsprocessen een balans van het zenuwstelsel te creëren. Een gezonde balans van het zenuwstelsel is een voorwaarden voor het ervaren van controle bij ME/cvs en chronische vermoeidheid.

Kleine lichamelijke of geestelijke inspanning leidt tot verergering van de klachten

Het zenuwstelsel van patiënten met ME/cvs en chronische vermoeidheid reageert anders op inspanning en/of andere prikkels dan mensen die gezond zijn. Als beeldspraak zou je kunnen zeggen dat het zenuwstelsel teveel gas geeft en de rem onvoldoende functioneert. Er is een verminderde vermogen van het remmende deel van het onbewuste zenuwstelsel om het lichaam van patiënten te laten herstellen van inspanningen en andere (omgevings-)prikkels. Waarbij uiteindelijk een kleine lichamelijke of geestelijke inspanning leidt tot verergering van de klachten. Veel voorkomende klachten zijn bijvoorbeeld een verstoorde, niet verkwikkende slaap, neurocognitieve klachten (problemen met concentratie, geheugen, woorden vinden en aandacht), orthostatische intolerantie (licht in het hoofd zijn, misselijkheid, buikpijn, en kortademigheid), wijdverspreide pijnklachten, neuro endocriene – en immunologische klachten.

Sluiten van de Poorten

De ME/cvs patiënt wordt gekenmerkt door de typerende inspanningsintolerantie of Post-Exertional Malaise (PEM). Hierbij is het ruggenmerg in het wervelkolom, de voorname plaats waar de inkomende pijnprikkels wordt overgedragen (modulatie). Het overdragen van pijnprikkels vindt daarnaast ook plaats in de hersenstam en in het regelstation (thalamus) van de hersenen. In het pijnmodulatiesysteem wordt deels bepaald of de prikkels worden doorgestuurd naar de hersenen voor een interpretatie van deze prikkels. Een interpretatie kan bijvoorbeeld zijn, wat betekent de inspanningintolerantie persoonlijk voor de patiënt? Of wat betekent het voor de patiënt om op ieder levensgebied in enige mate tot zeer ernstige mate beperkt te zijn? Denk hierbij als voorbeeld aan, de consequenties voor het beperkt kunnen uitvoeren van werkzaamheden, gezinsleven, huishoudelijke taken, relaties en vriendschappen, uitvoeren hobby’s en het uitvoeren van vrije tijdsbestedingen.

Het overdragen van de pijnprikkels in het ruggenmerg (dorsale hoorn) is beschreven als de Poorttheorie. Het openen of sluiten van de poort wordt bepaald door de aard en intensiteit van de inkomende prikkels, en tevens door beïnvloeding van de hersenen via de dalende banen van het ruggenmerg.

Een open poort geeft dat de (dreigende) prikkel zich van binnenuit in het ruggenmerg verplaatst naar de tegenovergestelde kant, en via deze route stijgt de (dreigende) prikkel naar de hersenen. Bij aanhoudende (dreigende) prikkels blijft de achterzijde van het ruggenmerg gestimuleerd. Waardoor er een stapeling (wind-up fenomeen) van het gebied kan ontstaan, waardoor de patiënt in verloop van de tijd een sterkere gevoeligheid voor pijn en inspanningintoleranties ervaart.

Een gesloten poort geeft dat de (dreigende) prikkels niet, of later, worden waargenomen. De pijndrempelwaarde gaat omhoog en het ruggenmerg (dorsale hoorn) wordt minder gevoelig voor de (dreigende) prikkels.

Terugkomend op de beeldspraak van het gaspedaal. Het sluiten van de poorten in het ruggenmerg, geeft dat het zenuwstelsel meer in balans is, de gaspedaal en de rem werken adequater samen. Er is een toegenomen vermogen van het remmende deel van het onbewuste zenuwstelsel om het lichaam van patiënten te laten herstellen van inspanningen en andere (omgevings-)prikkels.

Samenvattend: Het sluiten van de poorten is van essentieel belang voor de ME/cvs en chronische vermoeidheidpatiënten. Met de BAT methode, maakt de patiënt schud/oscillerende bewegingen tijdens de oefeningen. Met deze gerichte techniek kan de BAT methode een positieve bijdrage leveren aan het leren diepe ontspanning te ervaren en het zelfherstellend vermogen van het lichaam aan te spreken.

Uitvoering BAT methode

De BAT methode heeft verschillende oefeningen, die liggend, zittend of staand uitgevoerd kunnen worden. Een voorbeeld van een oefening is, de patiënt ligt op een mat en drukt de benen tegen elkaar aan en de armen worden tegen het bovenlichaam gedrukt. De spieren worden afwisselend aangespannen en ontspannen. Het aanspannen van de spieren kan 10 seconden, 1 seconden en/of oscillerende uitgevoerd worden. De intensiteit van de oefening kan van zeer rustig tot intensief beoefend worden, afhankelijk van de belastbaarheid van de patiënt. Daardoor kan de BAT methode veilig en betrouwbaar uitgevoerd worden. Wanneer de patiënt vermoeid raakt, stopt de oefening en wordt er enkele seconden tot aan meerdere minuten gepauzeerd. Daarna wordt de oefening eventueel hervat of aangepast.

Start met typen en druk op enter om te zoeken